Studenten, medewerkers en ondernemers, en dus bedrijven en arbeidsmobiliteit, worden beïnvloed door de globalisering. Denk aan de snelle communicatietechnieken of aan de uitbreiding van de Europese Unie naar 27 lidstaten. We wonen en werken in een Europa waar vrij verkeer een recht is. Het recht op leren, werken en leven in een ander land binnen de Europese Unie behoort daar ook toe.
Leren in een ander land; mobiliteit van studenten
In steeds meer opleidingen zijn internationale componenten waarneembaar. Deze zijn immers van belang voor de alledaagse beroepspraktijk. Het is mogelijk om een deel van de studie of stage in het buitenland te volgen. 'Vroeger' was dat dat een uitzonderlijke stap, maar al enkele jaren worden op Europees niveau verschillende programma’s ontwikkeld en aangeboden waarmee studenten voor deze keuze worden gemotiveerd. In het hoger onderwijs draaien dergelijke initiatieven op volle snelheid, maar ook het middelbaar beroepsonderwijs ontwikkelt zich op dit vlak snel.
Mobiliteit van studenten bevordert de persoonlijke ontwikkeling van de studenten zelf. Kennisuitwisseling, interculturele dialogen en een beter inzicht van andere onderwijssystemen zijn ook interessant. Binnen de Europese hogere onderwijsruimte (EHEA) is het bevorderen van mobiliteit van studenten één van de prioriteiten. Mobiliteit van studenten draagt bij aan de doelstelling van 'een leven lang leren' en wordt derhalve gefinancierd binnen de kaders van het Leven Lang Leren programma (LLP) van de overheid.
Mobiliteit van studenten is een element binnen verschillende programma’s:
- Erasmus, ter bevordering mobiliteit in het hoger onderwijs;
- Erasmus Mundus, ter bevordering van mobiliteit in het hoger onderwijs met derde landen;
- Comenius, ter bevordering van mobiliteit in het primair en voortgezet onderwijs, evenals de lerarenopleidingen;
- Leonardo da Vinci, ter bevordering van mobiliteit in het middelbaar beroepsonderwijs;
- Grundtvig, ter bevordering van mobiliteit in de volwasseneneducatie.
Studiefinanciering bij mobiliteit
Naast dergelijke programma’s voor studiebeurzen, speelt het onderwerp studiefinanciering een belangrijke rol. Van groot belang zijn ook de voorwaarden waaronder studenten zich binnen en naar de EHEA kunnen bewegen. Voor de Europese Unie geldt de richtlijn voor de toelating van studenten en onbetaalde trainees.
Studentenmobiliteit wordt vergemakkelijkt door Europese instrumenten gericht op wederzijds inzicht in onderwijssystemen, erkenning, kwalificatiekaders en studiepunten en graden.
Werken mobiliteit van arbeidskrachten
Niet alleen het onderwijs ziet steeds meer het belang van leren en werken in het buitenland, maar vooral jongeren op de arbeidsmarkt zien de kansen en het belang van het (tijdelijk) werken en leven in het buitenland. Om de mobiliteit van arbeidskrachten te stimuleren, zijn (en worden) er tal van initiatieven genomen.
Verschillende voorbeelden en mogelijkheden hiervoor zijn te vinden op de website van Eures, het Europees portaal voor beroepsmobiliteit.